Oorlogsdagboek Marie Verhage

Achtergrond

Onderstaande tekst is overgenomen uit het dagboek "1940-1944" en aantekeningen van Marie Verhage uit Koudekerke. In dit dagboek schrijft ze over de gebeurtenissen in gezin, leven en omgeving. Over zaken van alledag maar ook over ongewone en ingrijpende ervaringen. Deze notities vormen een bijzonder persoonlijk verhaal over de oorlogsjaren op Walcheren.

Oorlog

De Tweede Wereldoorlog en Zeeland. Dat is een heftige strijd in de meidagen van 1940, welke niet ophoudt op 15 mei... Het zijn lange bezettingsjaren maar ook jaren van verbondenheid, waar angst, onzekerheid, hoop en geloof voorname bindende factoren vormen in de lokale gemeenschappen. Ook is het een bittere strijd om bevrijding, met name in West-Zeeuws-Vlaanderen. In de zogenaamde Strijd om de Schelde wordt echter ook Walcheren niet ontzien. Voordat hier de bevrijding een feit is, voeren dreiging, beschietingen en inundatie hier de overhand.


Lees ook ons thema Slag om de Schelde met een beschrijving van de meest ingrijpende gebeurtenissen voor Zeeland in de Tweede Wereldoorlog

Familie Verhage

Foto Marie Verhage, 1946 (GdH)
Foto Marie Verhage, 1946 (GdH)
Marie Verhage is geboren op 14 september 1922 in Koudekerke. Daar groeit ze op in een gezin met vader Krijn Verhage, moeder Jacomina de Visser en zes kinderen: Kee - getrouwd met Floor -, Marie, Piet, Jan, Martinus en Rina.

Ze worden christelijk opgevoed. Het huis waar ze woont is een boerderij. De knecht, de (dienst)meid en Oba (Pieter Verhage)woonden er ook. Voor het vee heeft het gezin Verhage verschillende weidjes in de omgeving.

Het melken van de koeien en het verkopen van de melkproducten is een belangrijke taak. Om de koeien op tijd te melken moet om vier uur 's morgens worden opgestaan.
Foto van de boerderij van de familie Verhage, Koudekerke (omstreeks 1920) (GdH)
Foto van de boerderij van de familie Verhage, Koudekerke (omstreeks 1920) (GdH)

Samenstelling

In 1948 trouwt Marie Verhage met Gerard de Hamer uit Lewedorp. In 1955 verhuizen Marie en Gerard naar de Noordoostpolder waar ze nog steeds wonen. De boerderij van de familie Verhage in Koudekerke is verloren gegaan in verband met dorpsuitbreiding.
Dagboek, teksten en afbeeldingen (gemarkeerd met 'GdH') zijn door inspanningen van Gerrie de Hamer, zoon van Marie en Gerard, ter beschikking gesteld aan de redactie van geschiedeniszeeland.nl. In goed overleg met Gerrie en Marie is onderstaande weergave tot stand gekomen.
Foto vanaf de toren van de kerk in Koudekerke, circa 1948. Linksachter de boerderij van de familie Verhage (GdH)
Foto vanaf de toren van de kerk in Koudekerke, circa 1948. Linksachter de boerderij van de familie Verhage (GdH)

Schoolschrift

Foto van het oorlogsdagboek van Marie Verhage, een groen schoolschrift
Foto van het oorlogsdagboek van Marie Verhage, een groen schoolschrift
Marie heeft haar dagboek geschreven in moeilijke omstandigheden op een zolderkamertje bij kaarslicht. Het dagboek zelf bestaat uit een voor velen onder u welbekend groen schoolschrift. Op enkele plaatsen in dit dagboek heeft Marie pas later uit haar herinnering de aantekeningen gemaakt en ook bijgesteld.
Voor de leesbaarheid van de getoonde fragmenten heeft de redactie hier en daar aanpassingen verricht, met een inspanning de tekst van Marie zo origineel mogelijk te laten.
De hier getoonde tekst is een kleine selectie van het geheel. Op diverse plekken is tekst weggelaten, aangeduid met: [...]. Op sommige plekken is een opmerking of toelichting ingevoegd, eveneens tussen rechte haakjes.

 

Fragment uit dagboek met handschrift Marie Verhage
Fragment uit het dagboek met handschrift Marie Verhage

Lees hier de fragmenten uit het dagboek over:

Meidagen 1940Bombardementen, soldaten, vluchtelingen
BezettingsjarenEvacuaties, hoop en spanning
Opmars naar bevrijdingWater, water en verwachting
BevrijdingGranaten en slachtoffers