Het water begint af te gaan, maar door de keiharde noordwestenwind rollen witgekuifde golven lustig aan. Ze bespelen de voet van de dijk. Je staat op de zeedijk vóór de inlagen Torenpolder/De Keihoogte op Noord-Beveland. En je beseft met deze wind hoe geruststellend het uitzicht op de Oosterscheldekering eigenlijk is. Recht vooruit werken spierwitte windmolens op de kering als gekken. Een eindje verder verrijst het grauwe, mausoleumachtige Topshuis. Achter je liggen de beide gedeeltelijk natte inlagen Torenpolder / De Keihoogte met de vorm van een vlinderstrikje.

Vreemde winkelhaak

Alles getuigt hier van de vaak verloren strijd tegen het water. Zelfs de Westnol voor je voeten, een vreemde winkelhaak die in de Oosterschelde steekt. Het is een dijkrestant van de Ouweleckpolder. Deze ging verloren in 1780. Eens omvatte die polder resten van Orizand (of Orisant), een eiland tussen Noord-Beveland en Schouwen dat in 1639 overstroomde. Het is de plaats waar in de Romeinse tijd de havenplaats Ganuenta lag.

Kloostermoppen

Hier, bij de Keihoogte, was vroeger een dorp. De plek dankt zijn naam er ook aan. Die oude nederzetting dook weer op in 1959. Bij egalisatiewerkzaamheden bij de hofstede Keihoogte werden vele Zeeuwse moppen en kloostermoppen (grote bakstenen) aangetroffen – vandaar de naam 'Keihoogte'. Waarschijnlijk lag hier het dorp Vliete. Het ging bij vloeden in 1530 en 1532 met heel Noord-Beveland ten onder. Pas in 1598 werd de eerste fase van de herdijking van Noord-Beveland voltooid, toen de Oud-Noord-Bevelandpolder tot stand kwam.

240 dijkvallen

De inlagen Torenpolder / De Keihoogte zijn eigendom van Stichting Het Zeeuwse Landschap. ‘Kupen’ noemt men de inlagen op Noord-Beveland ook wel. De hele noordkust van Noord-Beveland wordt afgebiesd met inlagen die merendeels door deze stichting worden beheerd.

Net als de zuidkust van Schouwen is de noordkant van Noord-Beveland diep getekend door de waterstaatsgeschiedenis. Dijk- en oevervallen, aanleg en verlies van inlagen, landinwaartse aanleg van nieuwe inlagen wisselden elkaar steeds af. Dat verklaart de onregelmatige vorm van de noordkust van het eiland, en de in de zeearm uitstekende nollen. Alleen al tussen 1800 en 1960 zijn hier ruim 240 dijkvallen geteld. Ook uit een tijd van lang vóór bedijkingen en inpolderingen zijn sporen opgedoken.

Ganuenta

Ganuenta, ver in de Oosterschelde, leverde een massa altaarstenen van de inheems-Romeinse godin Nehalennia op. (Zie ook het thema Nehalennia) En bij de Noordhoeksnol ten westen van Colijnsplaat en aan de oostkust van Noord-Beveland zijn inheems-Romeinse boerderijen getraceerd. Tweeduizend jaar historie, bespoeld door de zilte golven van Nationaal Park de Oosterschelde.

Nooit klaar

De historie van het gebied van de Keihoogte mag stokoud zijn, als inlaag is de Keihoogte met de oostelijker gelegen inlaag ’s-Gravenhoeck de jongste van Noord-Beveland. Deze is namelijk pas gevormd bij het op Deltahoogte brengen van de Oosterscheldedijk in 1980. Lage duintjes in de inlaag Keihoogte, begroeid met de zeldzame blauwe zeedistel, herinneren nog aan de tijd toen het getij en zandverstuivingen hier vrij spel hadden.
Het werk van zee en mens aan de noordkust van Noord-Beveland is nooit klaar.