Zeeuwen en de Stille Oceaan

Ontdekkingsreizen

In de 18e eeuw is de kaart van de Stille Oceaan nog erg onvolledig. Langzaamaan zorgen daarna allerlei ontdekkingen voor steeds meer gegevens. Het vermoeden bestaat dat in de Stille Zuidzee, zoals de Stille Oceaan nog wel wordt genoemd, met name zuidelijk en oostelijk van Australië meer land moet zijn. Dit zogenaamde Zuidland is de reden voor verschillende landen om ontdekkingsreizen te ondernemen. De Nederlandse Republiek is er daar een van.



Meer over dit Zuidland of Terra Australis (van Wikipedia)

Zeeuwen

Vanuit de Republiek dragen Zeeuwen hier ook een steentje aan bij. Jacob Roggeveen is niet de enige Zeeuw die de wateren van de Stille Oceaan bevaart. De expeditie van de West-Indische Compagnie (WIC) onder zijn leiding in 1721-1722 heeft als doel het Zuidland te ontdekken. Eenmaal gevonden zouden ze dit Zuidland voor de WIC moeten claimen.
Twee jaar na deze tocht stuurt de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC) een handelsmissie naar de Stille Oceaan. Het voornaamste doel van deze tocht (7 juni 1724 - 1 mei 1727) is het zoeken naar handelsmogelijkheden aan de westkust van het Zuid-Amerikaanse continent. Ook deze tocht levert niet de gewenste resultaten. Net als bij de schepen van Jacob Roggeveen, worden deze bij aankomst in Batavia ook in beslag genomen op last van de VOC.
De West-Indische Kamer of het West-Indische Huis aan Lange Delft, Middelburg, 18e eeuw (Zeeuws Archief/KZGW/ZI)
De West-Indische Kamer of het West-Indische Huis aan de Lange Delft te Middelburg, 18e eeuw (ZA/KZGW/ZI)

Nieuw-Zeeland

Zelandia Nova op een kaart van Willem Janszoon Blaeu uit 1664
Zelandia Nova op een kaart van Willem Janszoon Blaeu uit 1664
Meerdere plekken in de Stille Oceaan hebben in het verleden Zeeuwse namen gekregen. Een blijvende Zeeuwse naam in de Stille Oceaan is natuurlijk Nieuw-Zeeland. De Groningse ontdekkingsreiziger Abel Tasman ontdekt hier in december 1642 land en noemt het Statenland. Hij vermoedt dat het een onderdeel is van een groot continent. Pas later wordt duidelijk dat het om eilanden gaat. Vanaf 1643 gaan de eilanden Zelandia Nova heten, na verloop van tijd weer vertaald naar Nieuw-Zeeland (New Zealand).

In de Stille Oceaan ligt ook een eiland dat de naam 'Middelburg' heeft gedragen. Nu heet het 'Eua en is het een onderdeel van het Koninkrijk Tonga. Abel Tasman ontdekt dit eiland op 21 januari 1643 en noemt het naar de Zeeuwse hoofdstad.



Links: Zelandia Nova op een uitsnede van een wereldkaart van Willem Janszoon Blaeu, 1664 (Zeeuwse Bibliotheek)
'Eylant Middelburgh' op de kaart van Willem Janszoon Blaeu, 1664 (Zeeuwse Bibliotheek)
Het 'Ey. Middelburgh', gelegen onder 'Eylant Rotterdam' en 'Eyl. Amsterdam' op de kaart van Willem Janszoon Blaeu, 1664 (Zeeuwse Bibliotheek)


Creative Commons Licentie