Dordrecht

Dordrecht is de oudste stad (en daarmee de eerste in rang) van het gewest Holland. Met een benoeming aldaar stijgt Cats weer wat hoger op de maatschappelijke ladder.
Bovendien is Dordrecht de stad, waar in 1618-1619 de nationale synode plaatsvindt. Hier wordt het geschil tussen de Remonstranten en Contraremonstranten besproken. Tevens wordt er besloten een (nieuwe) Nederlandse Bijbelvertaling te maken. Deze Statenvertaling komt in 1637 gereed en is zeer invloedrijk (met name op theologisch en taalkundig gebied). Cats besteedt in een tweetal gedichten aandacht aan de synode.
In Dordrecht woont hij op de plek waar nu moderne huizen staan in de Lange IJzerenbrugstraat 1-3.

Diplomatieke missie

In 1627 wordt Jacob Cats door de Staten van Holland op een diplomatieke missie naar Engeland gezonden. Het doel is een geschil met de Engelsen op te lossen en in beslag genomen Hollandse schepen en hun lading terug te krijgen. Het lukt inderdaad een deel van de schepen vrij te krijgen. Bovendien ontvangt Cats van de Engelse koning een adelsbrief. De reis geeft hem ook aanleiding om zich met inpolderingen in het Engelse graafschap Lincoln bezig te gaan houden. Dit levert hem uiteindelijk echter niets op, maar kost hem heel veel geld…

Raadpensionaris

Hij wordt in 1629 benoemd tot waarnemend raadpensionaris van Holland. Cats bekleedt deze positie (vergelijkbaar met het ambt van minister-president) tot 1631. In deze periode koopt hij ook een huis in Den Haag. Blijkens een huurcontract dat loopt tot 1636 heeft hij dan ook nog een huis in Dordrecht. In 1636 wordt hij opnieuw, maar nu voor onbepaalde tijd, raadpensionaris. De Staten benoemen hem in 1645 bovendien tot Grootzegelbewaarder van Holland.

Catshuis

Cats staat nu op het toppunt van zijn carrière. De ‘Grote Vergadering’ van de Staten-Generaal (1651) vindt onder zijn voorzitterschap plaats.

 
Daarna verzoekt hij de Staten om ontslag. Hij is dan 74 jaar en zal zijn laatste jaren slijten op zijn buitenplaats. Dit huis, Sorghvliet genaamd, heeft hij in 1642 net buiten Den Haag aan laten leggen. Het staat tegenwoordig bekend als het Catshuis en is sinds 1963 de ambtswoning van de minister-president.

Op 12 september 1660 overlijdt Jacob Cats. Hij wordt begraven in de Haagse Kloosterkerk bij zijn al in 1631 overleden echtgenote. Een gedenkplaat markeert de plaats van het graf van deze staatsman en dichter.