Bijna iedereen kent Michiel de Ruyter. Ook wordt hij vaak als belangrijk en bekend Nederlander genoemd. Bij de verkiezing van De Grootste Nederlander in 2004 eindigde hij nog op de zevende plaats. Maar weten we nog wel waarom Michiel zo bekend geworden is? Wat heeft hij zoal gedaan?

Zeeslagen

Michiel Adriaenszoon de Ruyter speelt een voorname rol in verscheidene zeeslagen. Hij wordt pas bekend als zeeheld wanneer hij in augustus 1652 een belangrijke overwinning behaalt. De admiraliteit van Zeeland doet namelijk in dat jaar een beroep op zijn plichtsbesef. Michiel moet zijn rustige leven aan wal opgeven. Als onderbevelhebber onder Witte de With leidt hij een eskader dat in de Slag bij Plymouth de Engelse admiraal Ayscue verslaat. Het is daarmee de eerste Nederlandse overwinning in de Eerste Engels-Nederlandse Oorlog (1652 - 1654). Vele zeeslagen zullen volgen. Enkele bijzondere acties maken Michiel echter helemaal tot nationale held.

Tocht naar Chatham

De meest bekende zeeslag of actie die plaatsvindt onder leiding van Michiel de Ruyter is de Tocht naar Chatham (1667). Deze actie is onderdeel van de Tweede Engels-Nederlandse Zeeoorlog (1665-1667). Een Nederlandse vloot van ongeveer 30 schepen en 1.000 soldaten vaart naar de Engelse kust ter hoogte van de stad Londen. Vlakbij de monding van de Theems bevindt zich daar een zee inham en rivier, de Medway. Daar is de basis van de Engelse vloot. Een zware ketting over het water moet voorkomen dat schepen gewoon kunnen doorvaren.
De omgeving van het Engelse Sheerness wordt zwaar beschoten en soldaten gaan aan land. Met een brander, een brandend oud schip, slaagt men er in de ketting stuk te varen. In Chatham wordt de slecht voorbereide Engelse vloot zware schade toegebracht. Het Engelse vlaggenschip de HMS The Royal Charles wordt als oorlogsbuit meegenomen naar de Republiek. Deze overwinning zorgt mede voor een spoedig einde aan de oorlog.

Slag bij de Etna

In 1675 wordt Michiel de Ruyter naar de Middellandse Zee gezonden. Samen met een Spaanse vloot moet hij gaan optreden tegen Franse kapers. Ook moet Messina (Sicilië) op de Fransen heroverd worden en moeten Nederlandse koopvaarders beschermd worden. Michiel de Ruyter vindt de omvang van zijn vloot onder de maat en de toestand te slecht. Toch gaat hij want:
“..de Heeren hebben mij niet te verzoeken, maar te gebieden, en al werd mij gelast 's lands vlag op een enkel schip te voeren, ik zal er mee in zee gaan”.

De Spaanse vloot bestaat onder andere uit galeien. Deze worden met slaven als roeiers aangedreven. Hieronder bevinden zich ook Hongaarse predikanten. Van de Staten-Generaal ontvangt De Ruyter opdracht zich in te spannen om deze predikanten te bevrijden. In februari 1676 lukt het om de Hongaarse predikanten van de Spaanse galeien over te brengen naar zijn eigen schip. Tot op heden wordt de bevrijding van deze predikanten door De Ruyter nog steeds jaarlijks herdacht door Hongaren in Hongarije en Roemenië.

Op 22 april 1676 raakt Michiel Adriaenszoon de Ruyter tijdens de Slag bij de Etna gewond aan zijn rechter been. Hij is geraakt door een Franse kanonskogel. Hij overlijdt een week later aan wondkoorts.

Verdiensten van De Ruyter

Niet alleen zeeslagen en overwinningen zorgen voor Michiel’s bekendheid. Natuurlijk beschikt hij als zeeman over moed en vechtlust. Zijn tactisch inzicht en beleid zijn echter minstens zo belangrijk. Zo speelt hij een belangrijke rol in het moderniseren van de Nederlandse vloot. En dan gaat het niet alleen over betere en grotere schepen.

Seinvlaggen, formatievaren en mariniers

Veel oorlogen op zee worden gevoerd als een ongecoördineerd gevecht van schip tegen schip. Om sterk te staan in zeegevechten is een goede samenwerking tussen schepen nodig. Er wordt geoefend in schijn- of spiegelgevechten . Op aangeven van Michiel de Ruyter wordt een systeem van seinvlaggen ingevoerd. Tevens gaan de Nederlandse schepen steeds vaker in formatie varen. Deze tactiek wordt overgenomen van de Engelsen en werpt al snel zijn vruchten af.
Ter ondersteuning van de vloot bij acties wordt in 1665 ook een regiment van zeesoldaten opgericht. Deze soldaten met training voor dienst op zee zijn overal inzetbaar. Zij worden gelegerd dichtbij havens en zijn direct inzetbaar voor een oorlog. Het korps mariniers, de huidige elitetroepen van de Marine, is een feit.

Van blauwgeruite kiel tot luitenant-admiraal-generaal

Natuurlijk is Michiel de Ruyter ook het ideale voorbeeld van een held. Als jong kereltje van eenvoudige komaf werkt hij als touwslagersjongen. Michiel is een goed voorbeeld van de minder bedeelden uit die tijd. En wie kent niet het lied “In een blauw geruite kiel, draaide hij aan 't grote wiel, …”? Daarbij hoort een beeld van een jongetje dat tijdens zijn werk droomt van een leven op zee.

Jaren later is Michiel de grootste zeeheld van het land. Zelfs in het buitenland is hij beroemd. Hij is onderwerp van menig schilderij en komt terug in alle vaderlandse-geschiedenisboeken. Het verhaal van Michiel is daarmee een mooi voorbeeld van een waar geworden jongensdroom. Michiel de Ruyter, een ware Zeeuw van formaat.