Michiel Adriaenszoon de Ruyter is vooral bekend om zijn heldendaden. Maar wat gebeurt er verder zoal in het leven van deze bekende Zeeuw?

Jeugdjaren

Op 24 maart 1607 wordt Michiel Adriaenszoon geboren in Vlissingen. Zijn vader is biersteker . De jonge Michiel is baldadig en wordt vanwege slecht gedrag van school gestuurd. Een voorbeeld van zijn bijzondere gedrag is mogelijk zijn beklimming van de torenspits van de Sint Jacobskerk. Hij is dan tien jaar oud. Michiel gaat als touwslagersjongen werken op de lijnbaan van Jan Lampsins. Daar ‘in een blauw geruite kiel, draaide hij aan ‘t grote wiel’. Hij wil echter naar zee.

Start van loopbaan op zee

Als elfjarige jongen vaart Michiel in het jaar 1618 als bootsjongen uit op een bewapend schip naar Zuid-Amerika en het Caraïbisch gebied. Het is een onrustige tijd. Er woedt een hevige strijd tussen Spanje en de Nederlanden. In 1621 neemt Michiel voor korte tijd dienst in het Staatse leger van Prins Maurits. Hij is daar busschieter en vecht onder meer bij de verdediging van Bergen op Zoom tegen de Spanjaarden. Toch keert hij al snel weer terug naar het leven op zee. Michiel Adriaenszoon dient vanaf 1622 onder andere als matroos op een oorlogsschip. Met alle reizen die hij maakt groeit zijn ervaring. Hij is leergierig en klimt op tot de rang van stuurman.

Over de naam ‘De Ruyter’

Michiel wordt in 1607 geboren als Michiel Adriaenszoon (zoon van Adriaen). Deze naam gebruikt hij zelf, zeker nog tot en met het jaar 1633. Midden jaren dertig van de 17e eeuw voegt Michiel Adriaenszoon als toevoeging ‘De Ruyter’ toe aan zijn naam.
Lange tijd wordt aangenomen dat de toevoeging ‘De Ruyter’ een bijnaam van zijn moeder is en te maken heeft met een oom van Michiel die als ruiter in het leger van Prins Maurits dient.
Dit blijkt niet juist. De naam 'De Ruyter' wordt namelijk door anderen aan Michiel gegeven. De Ruyter verwijst waarschijnlijk naar 'ruiten' of 'roven' in de betekenis van vrijbuiter of officieel kaperkapitein. In 1636 ontvangt Michiel zijn eerste zelfstandige commando als kaperkapitein, in dienst van de redersfamilie Lampsins in Vlissingen.

Van stuurman tot zelfstandige

In het jaar 1631 trouwt Michiel met zijn eerste vrouw Mayke Velders. Zij sterft echter datzelfde jaar in het kraambed. Michiel hertrouwt in 1636 met Neeltje Engels. Hun zoon heet Engel de Ruyter. Ook hij blijkt later een goede zeeman te worden.

Michiel is van 1633 tot 1635 stuurman op de walvisvaarder ‘Groene Leeuw’. In 1636 wordt hij kapitein op een kaperschip van de gebroeders Lampsins in Vlissingen. Daarna gaat hij voor de Lampsins als koopvaarder aan de slag. In de jaren 1641-1642 dient hij tijdelijk onder admiraal Gijssels. Met de rang van Schout-bij-Nacht is hij kapitein van de tot oorlogsschip verbouwde koopvaarder ‘De Haze’.

In 1644 koopt Michiel Adriaenszoon een eigen schip, de ‘Salamander’. Hij vaart dan als zelfstandige kapitein-koopman vooral op West-Indië en Barbarije (Noord-Afrika). In 1650 overlijdt zijn tweede vrouw. Hij besluit de zee vaarwel te zeggen en te gaan rentenieren aan land. In 1652 trouwt Michiel voor de derde maal, met Anna van Gelder. Lang duurt zijn rustig leven aan wal echter niet.

Internationale bekendheid

In 1652 breekt de Eerste Engelse Oorlog uit (1652-1654). De Zeeuwse Admiraliteit vraagt Michiel Adriaenszoon de Ruyter om de oorlogsvloot te komen versterken als kapitein en vice-commandeur. Met enige tegenzin stemt hij uiteindelijk in. Dit betekent het begin van zijn tweede carrière en zijn internationale beroemdheid. In de jaren vanaf 1652 volgen talrijke zeeslagen waarin Michiel vaak een belangrijke rol vervult. Hij wordt benoemd tot vice-admiraal van de Hollandse vloot. In 1655 verhuist de familie De Ruyter naar Amsterdam.

In de periode na 1655 worden onder zijn leiding diverse acties ondernomen:
- in de Middellandse Zee (tegen Barbarijse kapers)
- in de Oostzee (tegen de Zweden)
- bij Portugal (tegen de Portugezen die in Brazilië land wonnen op de Hollanders)
- bij de Caraïben, Newfoundland en West-Afrika (tegen Engelse kapers en Noord-Afrikaanse zeerovers)

Opperbevelhebber

Op 14 maart 1665 verklaart de Engelse koning opnieuw de oorlog aan de Republiek. Dit is het begin van de Tweede Engelse Oorlog (1665-1667).
In dit jaar wordt Michiel de Ruyter benoemd tot luitenant-admiraal van Holland en West-Friesland. Ook wordt hij opperbevelhebber van de staatse vloot. Een speciaal onderdeel binnen de zeemacht wordt opgericht: het Korps Mariniers. Het nieuwe vlaggenschip van Michiel is ‘De Zeven Provinciën’.

Vele zeeslagen met de Engelsen worden gevoerd, én gewonnen. Hieruit blijkt het strategisch inzicht en de ervaring van Michiel Adriaenszoon. Één van zijn meest bekende acties in deze oorlog is de Tocht naar Chatham in 1667.

Luitenant-Admiraal-Generaal

Een nieuwe oorlog, nu met Engeland en Frankrijk, breekt uit in 1672. Om zijn positie en rol te benadrukken ontvangt Michiel in 1673 de hoogste rang in het leger van de Republiek. Hij wordt door Prins Willem III benoemd tot Luitenant-Admiraal-Generaal van Holland en west-Friesland. Wederom volgen diverse zeeslagen. De Vrede van Westminster (1674) betekent het einde van de oorlog met Engeland. De strijd met de Fransen gaat echter gewoon door.

Laatste tocht

Michiel Adriaenszoon de Ruyter maakt zijn laatste tocht in 1676. Spanje heeft gevraagd om hulp in de strijd tegen de Fransen bij Sicilië en Napels. Michiel vindt de gestuurde zeevloot te zwak maar voert de actie toch uit. In een gevecht vlakbij de vulkaan de Etna raakt Michiel gewond. Hij sterft op 29 april 1676 aan de gevolgen van wondkoorts.

Het lichaam van Michiel wordt per schip terug naar Nederland gebracht. Begin 1677 arriveert dit pas in Hellevoetsluis. Op 18 maart 1677 is de plechtige begrafenis in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Zijn praalgraf is daar nog altijd te bezoeken.