Slavenhandel in cijfers

In totaal worden in de periode van de slavenhandel over de gehele wereld 11 tot 12,5 miljoen Afrikaanse slaven verscheept en verkocht. Hiervan worden er circa 600.000 door de Nederlanders verhandeld. Tot voor kort werd aangenomen dat in deze handel de Zeeuwen legaal ongeveer 180.000 slaven verschepen en verkopen.

Recent onderzoek

Uit recent onderzoek naar activiteiten van Zeeuwse lorrendraaiers (= smokkelaars die zich bezig houden met illegale slavenhandel) blijkt echter dat Zeeuwse schepen (dus inclusief die van de lorrendraaiers) ongeveer 270.000 slaven van West-Afrika naar Amerika vervoeren (Paesie 2010). Iets minder dan de helft dus van alle slaven die door Nederlandse schepen zijn getransporteerd. Het Zeeuwse aandeel in procenten van de totale slavenhandel is circa 2,5%.

Europa en de wereld

Tussen 1519 tot 1867 vinden wereldwijd naar schatting 27.233 slaventransporten plaats. Tijdens deze reizen sterven ongeveer 3.000.000 Afrikanen. 11.569.000 Afrikaanse slaven komen in Amerika aan.
Voor Europa kan het volgende overzicht worden gegeven met voor zover bekend het aandeel in procenten per land in het transport van slaven. Daarbij is een opdeling gemaakt in vier periodes:
  • 1519 -1600: Transport van slaven naar Amerika door Spanje en Portugal
  • 1601-1700: Spanje en Portugal 60%; Engeland 30%; Nederlandse Republiek 10%
  • 1701-1800: Engeland 50%; Portugal 30%; Frankrijk 15%; Nederlandse Republiek 5%
  • 1801-1867: Portugal 70%; Spanje 20%; Frankrijk 10%
Het Zeeuwse aandeel in het totale transport is ongeveer 2,5 %.
NB: Het transport door andere Europese landen, zoals o.a. Zweden en Denemarken is in dit overzicht niet meegerekend.

Nederlandse slavenhandel

Onder Nederlandse vlag worden tussen 1601 en 1803 circa 600.000 slaven vervoerd. Ongeveer de helft daarvan wordt verscheept door de West-Indische Compagnie (WIC). In totaal bereiken ongeveer 460.000 Afrikanen hun bestemming. Circa 90.000 Afrikanen overleven de reis niet.
De Zeeuwen verschepen in totaal dus ongeveer 270.000 slaven. Dit gebeurt door:
  • de Kamer Zeeland van de WIC,
  • Zeeuwse lorrendraaiers (= smokkelaars),
  • de Middelburgsche Commercie Compagnie (MCC), en
  • particuliere rederijen.
Lange Jan met Nederlandse vlag
Vlag op Lange Jan, Middelburg

Deze gegevens

Voor de gegevens op deze pagina is gebruik gemaakt van de volgende informatiebronnen:
  • Daalder, R. (red.) Slaven en schepen: enkele reis, bestemming onbekend (Amsterdam/Leiden 2001)
  • Den Heijer, H.J. Goud, ivoor en slaven: Scheepvaart en handel van de Tweede Westindische Compagnie op Afrika, 1674-1740 (Zutphen 1997)
  • Paesie, R. Lorrendrayen op Afrika: De illegale goederen- en slavenhandel op West-Afrika tijdens het achttiende-eeuwse handelsmonopolie van de West-Indische Compagnie, 1700-1734 (Amsterdam 2008)
  • Paesie, R. 'Zeeuwen en de slavenhandel: Een kwantitatieve analyse', in: Zeeland. Tijdschrift van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen 2010 (1) 2-13
  • Postma, J.M. Dutch Transatlantic Trade and Shipping, 1585-1817 (Cambridge 1992)
  • museumkennis.nl


Creative Commons Licentie