Slavenhandel door de Nederlanders gebeurt voornamelijk door de West-Indische Compagnie (WIC). Ook particulieren nemen deel aan deze handel. Soms gebruikt men een handelscompagnie als verenigingsvorm.
Nederlanders zijn al eerder met slavenhandel in aanraking gekomen. In het begin van de 17e eeuw vindt zo af en toe een transport van slaven door Nederlanders plaats. Men had toen echter nog niet in de gaten dat er met slavenhandel veel geld te verdienen was.
De WIC weet het alleenrecht op de scheepvaart en handel met Afrika, Amerika en West-Indië te verwerven. Ook krijgt de WIC het beheer van de Nederlandse forten in Afrika. Handel in met name goud en ivoor is de voornaamste bron van inkomsten.

De West-Indische Compagnie (WIC)

De West-Indische Compagnie wordt opgericht in 1621. De WIC is een echt landelijk bedrijf en heeft vijf zogenaamde Kamers ofwel kantoren. Deze zijn te vinden in Amsterdam, Middelburg, Rotterdam, Hoorn en Groningen.
De WIC drijft handel op de ‘West’. Dit zijn de gebieden die grenzen aan de Atlantische Oceaan: West-Afrika en Amerika.
West-Indië is de naam voor Berbice , Essequebo en Demerary (nu gelegen in Guyana), alsmede Brazilië, Suriname en de Antillen in Zuid-Amerika.

De compagnie verdient geld met:

• Goederenhandel (vooral textiel, geweren en buskruit, kaurieschelpen, alcohol, ijzeren staven, goud, ivoor, suiker, koffie en cacao).
  
• Kaapvaart (het in oorlogstijd veroveren van vijandelijke schepen door particulieren met toestemming van de overheid).
  
• Slavenhandel (mensen kopen in Afrika en verkopen in West-Indië).
  

Na de verovering van Brazilië in 1630 blijkt daar een tekort aan slaven te bestaan op de suikerplantages. Vanaf die tijd komt de slavenhandel door de WIC goed op gang.

De Tweede West-Indische Compagnie

De WIC komt in het midden van de 17e eeuw in de problemen door:
- groeiende concurrentie van Engeland, Denemarken en Zweden;
- het verlies van Brazilië aan de Portugezen in 1654;
- toenemende financiële problemen;
- het grote aantal smokkelschepen;
- de vele onafhankelijk, particuliere rederijen.

In 1674 wordt daarom de oude West-Indische Compagnie ontbonden en een nieuwe compagnie opgericht met dezelfde naam. Deze wordt de 'Tweede WIC' genoemd.
Tussen 1674 en 1740 onderneemt deze Tweede WIC 383 driehoeksreizen.
In 1792 houdt de WIC op te bestaan.