Aanleg van de dam en de eilanden

Brak of zout water?

Na de watersnoodramp van 1953 wordt besloten de Oosterschelde voorgoed dicht te maken. Voor de afsluiting van de Oosterschelde is voor een complexe oplossing gekozen. Besloten wordt om het water in de Oosterschelde net zo zout als het zeewater te houden.
Oorspronkelijk is het de bedoeling de Oosterschelde volledig af te dammen. Eind jaren zestig wordt hiermee begonnen. Hiervoor worden enkele kunstmatige eilanden tussen Schouwen en Noord-Beveland aangelegd, waaronder Roggenplaat (1969), Neeltje Jans (1970) en Noordland (1971). Eind 1973 zijn al vijf van de negen kilometer van de Oosterschelde afgedamd.
Het werkeiland Roggenplaat, 22 juni 1981 (ZB, Beeldbank Zeeland; foto Deltaphot)
Het werkeiland Roggenplaat, 22 juni 1981 (ZB, Beeldbank Zeeland; foto Deltaphot)

Protest

In het begin van de jaren zeventig van de 20e eeuw ontstaat er een massaal protest. Dit protest komt vanuit de visserij, de kwekers van schelpdieren, zeezeilers en later ook milieuorganisaties. De vissers denken hun beroep te verliezen; de zeezeilers zullen hun inwaarts gelegen thuishavens (Veere en Zierikzee) niet meer kunnen gebruiken. De milieuorganisaties vrezen dat de Oosterschelde bij afsluiting een dood water zal worden. Ze pleiten voor binnendijkse dijkverzwaring als oplossing voor de veiligheid. De PPR steunt hen en dreigt uit het kabinet Den Uyl te treden.

De Commissie Klaassesz

De werkzaamheden worden hierop tijdelijk stopgezet in afwachting van een besluit in juli 1974. De regering benoemt een commissie, de Commissie Klaassesz, die advies moet uitbrengen. Uiteindelijk wordt pas in 1976 besloten om over de resterende vier kilometer lengte schuifdeuren aan te brengen. Deze deuren staan normaal gesproken open, maar kunnen bij storm dicht. De instroom van zout water en de getijden in de Oosterschelde zijn daarmee behouden. Dit laatste wordt onderstreept door de tekst die op de gedenksteen van Neeltje Jans is aangebracht:
‘Hier gaan over het tij: de maan, de wind en wij.’
De bouw wordt hervat in april 1976.
Actiegroep Oosterschelde Open uit Yerseke waarschuwt voor een brakke Oosterschelde na afdamming, ca. 1980 (Beeldbank Zeeland)
De Actiegroep Oosterschelde Open uit Yerseke waarschuwt voor een brakke Oosterschelde na afdamming. Affiche van rond 1980 (ZB, Beeldbank Zeeland)
Tekening van de toekomstige stormvloedkering uit 1978 (ZB, Beeldbank Zeeland; Foto: Provincie Zeeland, Bureau voorlichting)
Tekening van de toekomstige stormvloedkering uit 1978 (ZB, Beeldbank Zeeland; Foto: Provincie Zeeland, Bureau voorlichting)


Creative Commons Licentie