Aarden wal Oost-Souburg

Gesel der Vikingen

Aan het einde van de Kanaalstraat in Oost-Souburg ligt een aarden wal die een vrij groot cirkelvormig binnenterrein omsluit. Een poort geeft toegang tot het complex.
Omstreeks het jaar 800 begonnen de uit Noord-Europa afkomstige Vikingen handelsplaatsen te plunderen. Niet alleen langs de kust maar ook verder landinwaarts. Abdijen werden leeg gehaald en steden geplunderd.

Om zich te wapenen tegen ‘de gesel van de Vikingen’ werden bij havens en aan ingangen van bevaarbare riviermonden kustwachten gestationeerd en vlootstations opgericht.


Meer over de Vikingen van Wikipedia
Kaart uit 1866 van Oost-Souburg (ZA/ZI)
Kaart uit 1866 van Oost-Souburg (ZA/ZI)


Op deze kaart uit 1866 is de ronde vorm van de ringwalburg duidelijk binnen de bebouwing te herkennen. (ZA/ZI)

Bescherming

Ter bescherming van de plaatselijke bevolking werd omstreeks 840 met de aanleg van ringwalburgen begonnen. In Oost-Souburg was dit in het jaar 875. Aanvankelijk hadden deze burgen een zuiver verdedigende functie. Alleen in tijden van gevaar werden ze door de plaatselijke bevolking met hun belangrijkste bezittingen betrokken. In vredestijd waren ze gewoonlijk onbewoond. Bij stormvloeden bood de omwalling tevens bescherming tegen het zeewater.


Behalve in Oost-Souburg zijn in deze tijd in Zeeland ook ringwalburgen aangelegd in Burgh, Domburg, Middelburg en Oostburg.

Cirkels krassen

Bij de aanleg van een ringwalburg koos men liefst voor een van nature verhoogd terrein zoals een kreekrug of oeverwal. Het vermoeden bestaat dat men bij het aanleggen van een dergelijke burg als volgt te werk ging:
  • midden in het terrein werd een paal in de grond geplaatst waaraan een lang stuk touw werd vastgebonden
  • met een aan het touw bevestigde stok werden vervolgens concentrische cirkels met een gemiddelde diameter van circa tweehonderdvijftig meter in de grond gekrast. Dit werd het grondplan van de toekomstige ringwalburg
  • er werd een gracht gegraven. De vrijgekomen grond gebruikt werd om een wal van zo'n drie meter hoog op te werpen. De buitenzijden werden bekleed met graszoden
  • op de kruin of aan de voet van de vestingwal werd een houten palissade aangebracht
  • tenslotte werd het binnenterrein enigszins opgehoogd met zand.

Wegen en poorten

Door elkaar kruisende wegen werd het binnenterrein in vier kwarten verdeeld. Aan het eind van deze wegen werden in de wal houten poorten geplaatst die met deuren konden worden afgesloten. Bij de poorten lagen bruggen over de ringgracht. De wegen bestonden uit stukken boomstam die half in de aarde achter elkaar lagen.

 

Foto van opgraving naar de burg in Oost-Souburg in 1939
In 1939 vond onder leiding van archeoloog W.C. Braat van het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden een eerste opgraving plaats naar de burg in Oost-Souburg. In het burgterrein werden verschillende sleuven gegraven. (ZDC)

Meer foto's van de opgraving van de ringwalburg van Oost-Souburg in onze collecties
De ringwalburg van Oost-Souburg
De ringwalburg van Oost-Souburg




De ringwalburg van Oost-Souburg.
In 1994 werd begonnen met een gedeeltelijke reconstructie van het vestingwerk.

Opheffing

Eind 9e eeuw begonnen de strooptochten af te nemen. Kort voor het jaar 1000 werd Walcheren voor de laatste keer geplunderd. De ringwalburgen werden als verdedigingswerk opgeheven. Op het binnenterrein van de burgen werden huizen gebouwd. Bij een aantal ringwalburgen werd de omwalling afgegraven.

Verder lezen?

In 1995 verscheen het boek Vroeg-Middeleeuwse ringwalburgen in Zeeland door R. van Heeringen, P.A. Henderikx en A. Mars (red.). Zie ook Meer weten?


Creative Commons Licentie