In het oosten van Zeeuws-Vlaanderen, vlakbij het dorp Nieuw-Namen, staat nog een vrij gave luchtwachttoren, compleet met schuilkelder. Theo van Duyse uit de Reynaertstraat heeft de toren een aantal jaren geleden voor het symbolische bedrag van één gulden aangekocht van de Stichting Behoud Natuur en Leefmilieu. Op haar beurt had de stichting de toren aangekocht van de Dienst Domeinen .

Gratis

Op de vraag waarom hij de toren heeft aangekocht antwoordt Van Duyse laconiek: "Om eens af en toe naar boven te kunnen. Het was eigenlijk meer uit aardigheid dat ik hem heb gekocht. De toren is nog in redelijk goede staat. Ook de trappen zijn nog van goede kwaliteit. Elk jaar vindt er een beklimming plaats door een klas van de basisschool uit het dorp. Onlangs is ook de schuilkelder mijn eigendom geworden. Die kreeg ik gratis van de gemeente Terneuzen; de bijbehorende grond heb ik van het Waterschap verworven. Enkel de helft van de notariskosten moest ik betalen. De Dienst der Domeinen heeft me de torens in Aardenburg en Eede ook aangeboden. Ik kon ze gratis krijgen, maar ik heb het niet gedaan omdat de bijbehorende grond in erfpacht is. Voor de onderhoudskosten moet je het niet laten; die vallen reuze mee. Vorig jaar heb ik nog een nieuwe deur laten steken."

Koude Oorlog

Na het einde van de Tweede Wereldoorlog sloeg de euforie van de overwinning al snel om in toenemende spanning tussen de voormalige bondgenoten. Vooral Rusland met zijn achterdochtige leider Stalin aan het hoofd deed de betrekkingen verkoelen. De oorlog in Korea en de Cubaanse rakettenkwestie waren zaken die de spanningen deden oplopen.

Omdat de radarapparatuur vliegtuigen (lees vijandige Russische laagvliegers) die onder de 1.500 meter het Nederlandse luchtruim binnenkwamen niet opmerkte, werden luchtwachttorens opgericht. Nederland werd daartoe verdeeld in 80 sectoren. Elke sector bestond uit drie torens. Deze stonden in een driehoek op maximaal zestien kilometer van elkaar. De gehoorafstand bedraagt namelijk acht kilometer. Het verdwijnen van propellervliegtuigen ten gunste van straaljagers was de belangrijkste reden voor het opheffen van het Korps Luchtwachtdienst in 1964.

Atoombom

Inmiddels lag er een andere dreiging op de loer: de atoombom. De torens werden overgedragen aan de BB, de Bescherming Burgerbevolking. Vanaf de torens moesten waarnemers een mogelijke inslag kunnen lokaliseren en deze gegevens vervolgens telefonisch doorgeven. Ter bescherming van het personeel werd in 1968 aan de voet van een groot aantal torens een atoomschuilkeldertje gebouwd. In 1980 werd de BB opgeheven.

Vrijwillig

De luchtwachttorens moesten binnen een korte tijd bemand worden. Het lag dus voor de hand dat het benodigde personeel hiervoor uit de lokale bevolking werd geworven. Op 1 mei 1950 werd hiertoe de KLD, het Korps Luchtwachtdienst opgericht.
Deelname was op vrijwillige basis: ’s avonds in hun vrije tijd kregen de kandidaten een militaire training. Oefenen gebeurde op zaterdagmiddag. Per jaar kostte dit een tijdsinvestering van tussen de 100 en 300 uur per persoon. Misschien daarom is het tijdens het bestaan van het korps nooit gelukt om de bezetting volledig rond te krijgen. Bijkomend aspect was dat per toren slechts twee medewerkers tegelijk nodig waren. Een rondje kaarten was er dus niet bij! Om de drie uur dienden ze te worden afgelost. Dit betekende dat per toren zestien mensen nodig waren.

Voorwaarden

Voorwaarden voor deelname waren dat men tot het mannelijk geslacht behoorde, tussen de 16 en 60 jaar oud was, goede ogen en oren en een prima conditie bezat: in een mum van tijd moesten de vele trappen naar boven beklommen kunnen worden.
Met behulp van een luchtwachtinstrument werd de positie van het vliegtuig bepaald. Een verbindingsman gaf de gegevens per telefoon door aan de luchtwachtcentrale in Zeist.

Raatbouw

Omdat men van mening was dat de torens slechts een tijdelijke functie hadden, werden ze geconstrueerd in raatbouw. De firma Schokbeton uit Kampen was de fabrikant van de geprefabriceerde betonnen elementen. Het was de bedoeling dat deze betonnen elementen nadien konden worden gebruikt voor de bouw van schuren en dergelijke.
Om te verhinderen dat kwajongens langs de buitenzijde de torens konden beklimmen, werden de onderste elementen aan de buitenzijde opgevuld met stoeptegels.
Helaas was de cementdekking van de betonwapening onvoldoende. Als gevolg hiervan werd al vrij snel betonrot zichtbaar. De torens werden een gevaar voor de omgeving. Om die reden zijn de meeste torens afgebroken.