Er zijn verschillende 'soorten' verdronken land. Sommige verdronken landen zijn bijna helemaal verdwenen, zoals het Zuidland van Schouwen. Andere bestaan nog als schorren en slikken die bij vloed hooguit gedeeltelijk onderlopen, zoals het Verdronken Land van Saeftinghe. Weer andere zijn herdijkt en opgenomen in nieuw polderland.

Westerschelde: eilanden

Drie eilanden vóór de West Zeeuws-Vlaamse kust in de monding van de Westerschelde zijn helemaal verdwenen. Wulpen lag het meest zuidelijk, Schoneveld ten noorden ervan en Koezand naar het noordoosten.

Schoneveld

Schoneveld wordt na overstroming in 1375 niet meer vermeld. Alleen de zandbank Schoneveldsbank resteert. Hier levert de Vlissingse zeeheld Michiel de Ruyter in 1673 een zeeslag (eigenlijk zijn het er twee), waarin hij een Engels-Franse vloot weet af te slaan. De bulderende kanonnen zijn te horen tot in Middelburg.
In 1735 vergaat bij Schoneveld het VOC-schip '’t Vliegend Hart' met 256 koppen. Het wrak wordt ontdekt in 1981.

Koezand

Koezand wordt bedijkt in 1244. Nadat het aan Wulpen is vastgedijkt verdwijnt het daarmee in 1570 bijna compleet in de golven.

Wulpen

Wulpen, al vermeld in 1049, is het aanzienlijkste eiland van de drie. De laatste resten verdwijnen eind 17e eeuw. In de Gudrun- of Kudrunsage (omstreeks 1240), een belangrijk Germaans heldenepos, wordt de slag op het 'Wulpenzand' beschreven. Deze herinnert vermoedelijk aan strijd tegen de Vikingen in de 9e eeuw.

Westerschelde: verdronken land

De Hooge Platen is verdronken land van recenter datum. Dit natuurgebied van slikken en zandplaten behoorde tot de in 1775-1778 bedijkte Hoofdplaatpolder.
Ten oosten van Terneuzen zijn sporen van het verdronken Othene; in het Schor van Baalhoek, vóór de Kruispolder, restanten van 'Oud'-Hontenisse.

Saeftinghe

In het meest oostelijke deel van de Westerschelde ligt het Verdronken Land van Saeftinghe, het grootste brakwaterschorrengebied van West-Europa. Het dankt zijn ontstaan voor een belangrijk deel aan militaire inundaties in 1584/1585, tijdens de Tachtigjarige Oorlog (De Opstand tegen Spanje). Behalve belangrijke prehistorische vondsten (zoals de oudste Zeeuwse aardewerkscherven) vinden we er sporen van verdronken middeleeuwse dorpen als Weele en Saeftinghe.

Valkenisse

Valkenisse (verdronken 1682) is archeologisch gezien het belangrijkste verdronken dorp in Zeeland. Het ligt op de slikken vóór de schorren van Waarde, aan de noordkant van de Westerschelde. Het dorp is wettelijk beschermd als archeologisch monument, maar ook fysiek door middel van strekdammen. Uniek voor Nederland. Lees verder over Valkenisse.

Stuivezand

Meer naar het westen aan Zuid-Bevelandse zijde lag ten zuiden van Baarland het eiland Stuivezand (ca. 400 ha), met een gelijknamig dorp. Stuivezand verdwijnt na 1600 voorgoed in de Westerschelde.

Oosterschelde

Verdronken Land van Zuid-Beveland

Ten noorden van de herdijkte oostelijke 'staart' van Zuid-Beveland ligt het Verdronken Land van Zuid-Beveland. Dit is grotendeels ontstaan door de vloeden van 1530 en 1532. Het is een weids gebied van stroomgeulen, ondiepten, slikken en wat schorren. Hierin liggen archeologisch waardevolle verdronken dorpen zoals Nieuwlande en Tolsende. Ook Zeelands enige 'echte' verdronken stad Reimerswaal ligt hier.

Orizand en Ganuenta

Eveneens in de Oosterschelde, ten noorden van Noord-Beveland, lag het eiland Orizand. Het is bekend uit de late middeleeuwen, maar pas (gedeeltelijk) ingepolderd in 1602. In 1639 is het alweer overstroomd. In de Romeinse tijd lag in deze omgeving de havenplaats Ganuenta, tegenwoordig de plaat Vuilbaard.

Zuidland

Van het Zuidland van Schouwen, aan de noordzijde van de Oosterschelde, is bijna niets over. Het was een tot vier kilometer brede strook polderland met minstens vijftien dorpen en buurtschappen ten zuiden van het huidige Schouwen. Nu ligt er de diepe stroomgeul Hammen. Maar ook deze is tegenwoordig, net als andere Oosterscheldegeulen, ten prooi aan nivellering door de 'zandhonger' .

Koudekerke

Het Zuidland omvatte 3.500 hectare en ging verloren tussen 1475 en 1650. Het enige opvallende restant is de monumentale kerktoren van Koudekerke, de 'Plompe Toren', tegenwoordig bezoekerscentrum van Natuurmonumenten.

Verdronken Markiezaat

Natuurreservaat

Ten oosten van de Oesterdam en de Schelde-Rijnverbinding, grotendeels op Noord-Brabants gebied bij Woensdrecht, ligt natuurreservaat 'Het Markiezaat'. Na de vloeden van 1530 en 1532 strekt zich bezuiden de Molenplaat het Verdronken Land van het Markiezaat van Bergen op Zoom uit. Net als het Verdronken Land van Zuid-Beveland is het een uitgestrekt gebied van slikken (Kerkhof Slikken, Slikken van Hildernisse en Slikken van Hinkelenoord) en schorren.

Begin 16e eeuw is het nog polderland met enkele dorpen. Nu liggen er van noord naar zuid het Markiezaatsmeer, de Binnenschelde en de Bergseplaat, natuurgebied Het Markiezaat en het herdijkte land tussen Rilland en Woensdrecht.
In het Markiezaatsmeer ligt het schorreneiland Steenvliet. De naam herinnert aan een verdronken dorp in oostelijk Zuid-Beveland.

Hildernisse

Het Markiezaat heeft een ander karakter dan het naburige Verdronken Land van Zuid-Beveland. Als voormalig getijdenlandschap ontwikkelt het zich nu tot een zoet moerasmilieu. In het noordoosten ligt te midden van voormalige schorren nog de boerderij Hildernisse. Deze is omgeven door een laag dijkje dat tot 1983 (het jaar waarin het Markiezaat wordt afgedamd) dient om het zoute water bij storm of springtij te weren.

Hildernisse, genoemd naar een verdronken dorp van die naam, is de laatste Nederlandse vloedboerderij.

Terugkeer

Intussen zijn de opvattingen over het waterbeheer veranderd. Men denkt na over een open verbinding van het Markiezaatsmeer en de Binnenschelde met een zout Zoommeer. Kreken moeten weer in open verbinding komen met het buitenwater. Kortom, terugkeer van 'estuariene dynamiek' in het wijde gebied van Volkerak en Zoommeer.