Belgische vluchtelingen
Vlucht voor de oorlog
In 1914 komt een groep vluchtelingen de provincie binnen die hier slechts tijdelijk zal blijven. Het zijn Belgen die vluchten voor het oprukkende Duitse leger nadat dit het land onder de voet loopt. Een miljoen Belgen vluchten naar de noorderburen. Vooral veel Antwerpenaren vluchten de eerste dagen van oktober. En terecht zo zal blijken, want op 7 oktober wordt de stad gebombardeerd. Omdat Nederland neutraal is, dienen gevluchte militairen in kampen te worden ondergebracht. Ongeveer 7.000 Belgische militairen weten echter als burger verkleed Engeland te bereiken via Vlissingen.
Hulp bij rampen was begin 20e eeuw geen overheidstaak. Veelal wordt liefdadigheidswerk gefinancierd door vermogende burgers of de kerk. Op deze foto van omstreeks 1915 staan duidelijk zichtbaar dames van stand, die brood aan het smeren zijn voor Belgische vluchtelingen (Beeldbank Zeeland).
Aantallen
In West-Zeeuws-Vlaanderen komen veel vluchtelingen aan in Aardenburg, Oostburg en Sluis. Bij Hontenisse wordt een kamp voor 15.000 vluchtelingen opgericht. Er komen 18.000 vluchtelingen. Half oktober bevinden zich in Vlissingen, 3.000 vluchtelingen, in Sas van Gent 2.500, in Hulst 4.000 en in Axel 3.000. Vele Belgen keren weer terug nadat de situatie enigszins genormaliseerd is, maar enkele honderdduizenden blijven. In Zeeland zijn in december 1914 nog 20.000 vluchtelingen om te overwinteren. Hun onderhoud kost 35 cent per persoon per dag. Dat lijkt niet veel maar komt toch neer op 7.000 gulden per dag. Kosten die de noodlijdende en in crisis verkerende overheid moeilijk kan opbrengen.
Woningenkamp voor Belgische vluchtelingen in Zierikzee. Het kamp wordt gebouwd op een terrein bij de Varreput. Ansichtkaart van omstreeks 1916 (Beeldbank Zeeland).
Elektrieken draad
De meeste steun die de Belgische vluchtelingen ontvangen komt dan ook van particuliere organisaties. Vanaf mei 1915 is het helemaal niet meer mogelijk om te vluchten. Het totaal aantal vluchtelingen in Nederland blijft steken op 105.000. De Duitsers bouwen tussen Vaals en Cadzand een 180 kilometer lang hekwerk. Vele mensen komen om het leven in 'den elektrieken draad' omdat het hek onder spanning staat van 2.000 Volt.
Om de grensovergang af te sluiten voor vluchtelingen, smokkelaars en spionnen bouwen de Duitsers langs de gehele grens met Nederland een hek dat onder stroom staat. Dit kost vele Belgen en Zeeuws-Vlamingen het leven. Hier een reconstructie van een ongeval bij de grens. Foto van omstreeks 1917 (Beeldbank Zeeland).
© Geschiedeniszeeland 2012