| |
|
|
|
Kaurischelpen

Kaurischelpen
De West-Indische Compagnie (WIC) en de Middelburgsche Commercie Compagnie (MCC) nemen kaurischelpen als ruillading mee op reis naar Afrika.
Herkomst
Kaurischelpen (Cypraea moneta) zijn afkomstig uit de Indische Oceaan. De kauri is gemiddeld ongeveer twee en een halve centimeter groot en lijkt haast van porselein gemaakt. De bewoners van deze schelpjes worden dan ook porseleinslakken genoemd. De kaurischelpen doen aanvankelijk dienst als ruilmiddel op de Malediven en op Sri Lanka. Dit gebruik verspreidt zich van daar over Voor-Indië en een groot deel van Afrika en zelfs Suriname en Nederlands Nieuw-Guinea.

Detail van een opgave van de inkoop van slaven tegen ruilgoederen van het MCC-fregatschip 'Het Hof van Zeeland' in Angola, 1734. (Zeeuws Archief, archief MCC, inv.nr. 574)
Betaalmiddel
In de wetenschappelijke naam van de schelp zit het woord ‘moneta’. Dit woord verwijst naar het Latijnse woord voor geld. Hieruit blijkt dat de schelp als betaalmiddel wordt gebruikt wanneer hij zijn naam krijgt. De vissers van de Malediven verkopen de kaurischelpen aan de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Deze compagnie organiseert in Amsterdam regelmatig veilingen van kauri’s. De kopers zijn vooral Nederlandse, Engels en Franse slavenhandelsbedrijven. Ook in Middelburg worden af en toe kaurischelpen verkocht.
Met de kaurischelpen worden onder andere slaven gekocht. Als voorbeeld hiervan is rechts een ruilgoederenlijst van de MCC uit 1734 afgebeeld. Op deze lijst voor de "Inkoop van slaaven" staan bij de rode pijl de "cauris".
In de loop van de 18e eeuw neemt de betekenis van de kauri als betaalmiddel af.
Gevonden voorwerpen
Regelmatig spoelen kaurischelpen aan op de Zeeuwse kust. Vooral bij de Kaloot, langs de oever van de Westerschelde, bij Ritthem en bij Westkapelle zijn veel kaurischelpjes gevonden. Waarschijnlijk zijn ze afkomstig van handelsschepen die voor de kust zijn vergaan.
|
|